Wszechnica Żywieniowa w SGGW

Historia wykładów

Rok 2017/2018 sem. zimowy

Wykład:

21 marca 2018 r. (środa)

W trosce o dobry sen

sen1sen2

prelekcję wygłosi

dr n. med. Michał Skalski

(Katedra i Klinika Psychiatryczna Warszawski Uniwersytet Medyczny)

SLAJDY

Zagadnienia

Popularne powiedzenie sen to zdrowie ma swoje naukowe uzasadnienie. Jak pisze
w swojej książce dr n. med. Michał Skalski, nie ma zdrowego człowieka i zdrowego społeczeństwa bez zdrowego snu*. Odpowiednia długość snu, ale snu dobrej jakości zapewnia bowiem regenerację fizyczną i psychiczną, utrwala pamięć i reguluje wiele, a może nawet wszystkie procesy fizjologiczne człowieka. Z całą pewnością można zatem stwierdzić, że czas przeznaczony na zdrowy sen nie jest czasem straconym. Warto więc o taki sen zadbać, tak samo jak o prawidłowy sposób żywienia i aktywność fizyczną.
Tymczasem współczesmy człowiek z wielu powodów nie przykłada do snu należytej wagi. Coraz częściej cierpi też na różne zaburzenia snu - problemy długotrwałe, bardzo dokuczliwe, których skutki pogarszają jakość życia, również zawodowego i rodzinnego.
Jakie są zatem przyczyny problemów ze snem? Co warto czynić w trosce o jego prawidłowy przebieg? Czy sposób żywienia może wpływać na jakość snu? Prawdą czy mitem są internetowe informacje o nasennym działaniu niektórych produktów żywnościowych? Czy problemy z zasypianiem można leczyć samemu, stosując reklamowane suplementy? A jeśli szukać pomocy lekarskiej, to u jakiego specjalisty?
Na te i inne pytania odpowie dr n. med. Michał Skalski - wybitny psychiatra,
z wielkim doświadczeniem w leczeniu zaburzeń snu. Omówi następujące zagadnienia:
1. Fizjologia snu
2. Jakość snu a sprawność psychofizyczna człowieka w okresie czuwania
3. Czynniki wpływające na jakość snu - wewnętrzne i zewnętrzne
4. Wybrane, najczęściej występujące zaburzenia snu - objawy, diagnostyka, zasady leczenia
5. Otyłość a sen - sen a otyłość
6. Żywienie a sen - co jest prawdą, a co mitem?

* Michał Skalski, Zaburzenia snu w codziennej praktyce,
Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2012.

 

21 lutego 2018 r. (środa)

Mikrobiologiczne  zatrucia  pokarmowe

- znane  i  mało  znane

luty

prelekcję wygłosi

dr Małgorzata Jałosińska

(Zakład Higieny i Zarządzania Jakością Żywności, SGGW)

SLAJDY

Zagadnienia

Jak wynika z doniesień naukowych (opracowanych na podstawie danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny) w Polsce, w latach 2005-2015 zmniejszyła się liczba zarejestrowanych bakteryjnych zatruć pokarmowych (z 20076 w roku 2005 do 9858 w roku 2015). W dalszym ciągu liczba ta pozostaje jednak na wysokim poziomie, tym bardziej, że przytoczone dane nie oddają stanu faktycznego, ponieważ osoby z objawami łagodnymi nie zgłaszają się do lekarza. Grupami populacyjnymi, u których zatrucia występują najczęściej i dla których mogą być najgroźniejsze są dzieci do lat 4 i osoby powyżej 65 roku życia. Wynika to z ich większej podatności na zakażenia, co związane jest z mniej sprawnie działającym układem odpornościowym.
Najwięcej zatruć nadal wywołują pałeczki z rodzaju Salmonella, a na drugim miejscu są zatrucia o niezidentyfikowanej etiologii. Podejrzewa się, że wiele z nich może być spowodowane przez Campylobacter jejuni - bakterię mniej znaną i często myloną z Salmonellą, a coraz bardziej rozpowszechnioną. Zdecydowanie rzadziej spotyka się zatrucia wywołane przez bardzo groźne toksyny - jad kiełbasiany wydzielany przez Clostridium botulinum oraz enterotoksynę produkowaną przez Staphylococcus aureu, czyli gronkowca złocistego.
Do zatruć pokarmowych dochodzi z powodu różnych zaniedbań, również po stronie konsumentów, którzy  nie zawsze i w nienależytym stopniu przestrzegają zasad tzw. dobrej praktyki higienicznej podczas przechowywania żywności i przyrządzania potraw. A jest to przecież obszar profilaktyki, na którym konsumenci mogą zdziałać najwięcej. Wydaje się jednak, że poziom wiedzy higienicznej naszego społeczeństwa w tym zakresie nadal nie jest zadawalający, a popełnianych błędów wiele. Czy jesteście Państwo ich świadomi? Przykładowo, czy pomiędzy czynnościami kuchennymi myjecie dokładnie ręce mydłem, czy tylko opłukujecie je wodą? Pytanie to jest tym bardziej uzasadnione, że wiele zatruć  pokarmowych,  jak również coraz więcej przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu A to tzw. choroby brudnych rąk.
Z powyższych względów, podczas wykładu nasz ekspert - mikrobiolog - omówi następujące zagadnienia:
1. Podstawowe definicje związane z mikrobiologicznymi zatruciami pokarmowymi
2. Typy zakażeń patogenami
3. Skala problemu w Polsce i Europie
4. Charakterystyka  wybranych zatruć pokarmowych
5. Zasady dobrej praktyki higienicznej podczas przechowywania żywności i przyrządzania potraw warunkach domowych

 

 

17 stycznia 2018 r. (środa)

Nowoczesne techniki kulinarne

stycz

prelekcję wygłoszą:
dr hab. Ewa Czarniecka-Skubina
(Zakład Technologii Gastronomicznej, SGGW)

doktoranci:

mgr inż. Artur Głuchowski, mgr inż. Marlena Pielak, mgr inż. Ewa Rasińska
(Zakład Technologii Gastronomicznej, SGGW)

-SLAJDY-

Zagadnienia

Nowoczesne techniki kulinarne
- sous vide i inne metody kuchni molekularnej
Prelekcja Wszechnicy Żywieniowej w dn. 17 stycznia 2018 r.
dr hab. Ewa Czarniecka-Skubina
mgr inż. Artur Głuchowski
oraz mgr inż. Marlena Pielak i mgr inż. Ewa Rasińska
Zakład Technologii Gastronomicznej
Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW
Na życzenie słuchaczy naszej Wszechnicy chcemy przedstawić Państwu nowoczesne techniki kulinarne, cieszące się coraz większym zainteresowaniem pod kątem ich zastosowania w kuchni domowej. Coraz więcej osób podejmuje bowiem próby gotowania bądź pieczenia w temperaturach niższych niż tradycyjne ale za to przez dłuższy czas, czyniąc to głównie w poszukiwaniu nowych doznań sensorycznych. Takich wrażeń mogą również dostarczyć potrawy przyrządzone metodami tzw. kuchni molekularnej, stosowane w wyspecjalizowanych w tym restauracjach, u nas jeszcze nielicznych. Przyrządzane tam potrawy zaskakują nie tylko doznaniami smakowo-zapachowymi ale przede wszystkim formą, strukturą czy połączeniem składników. Wiele z nich to prawdziwe dzieła sztuki kulinarnej.
A jakie zjawiska chemiczne i fizyczne są w tych metodach wykorzystywane, a jakie substancje dodatkowe niezbędne? W jaki sposób niektóre z tych metod można zastosować w warunkach domowych? Czy nowe techniki kulinarne to tylko moda w poszukiwaniu nowych wrażeń sensorycznych, czy również potrzeba ze względów żywieniowych i dietetycznych?
Na te i inne pytania odpowiedzą nasi eksperci. Podczas prelekcji omówią takie zagadnienia jak np.:
1. Nowoczesne techniki kulinarne: sous vide (gotowanie zapakowanych próżniowo produktów), kuchnia molekularna, food pairing, Note by Note.
2. Charakterystyka wybranych metod, w tym:
- wykorzystywane zjawiska chemiczne i fizyczne
- parametry obróbki kulinarnej w zależności od surowca
- składniki dodatkowe
- niezbędne urządzenia lub sprzęt.
3. Walory sensoryczne potraw przyrządzonych technikami kuchni molekularnej.
4. Ich wartość odżywcza i dietetyczna.
5. Możliwości i skala zastosowania kuchni molekularnej w gastronomii.
6. Możliwości zastosowania metod kuchni  molekularnej w warunkach domowych -
przykładowe dania.

 

13 grudnia 2017 r. (środa)

Jak nie marnować żywności?

15 LIST

prelekcję wygłoszą:
dr inż. Beata Bilska, dr inż. Marzena Tomaszewska
(Zakład Higieny i Zarządzania Jakością Żywności, SGGW)
dr inż. Maria Kowalewska
(Federacja Polskich Banków Żywności)

Slajdy1

Slajdy2

Film 1

Film 2

Film 3

Moderatorzy:
dr hab. Anna Kołłajtis-Dołowy
prof. dr hab. Danuta Kołożyn-Krajewska
dr hab. Krystyna Rejman

(Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, SGGW)

Zagadnienia

Marnowanie żywności to ogromny, bardzo trudny i wielowymiarowy problem występujący w wielu krajach, również w Polsce. Szacuje się, że rocznie ok. 1/3, a nawet do 1/2 światowej produkcji żywności ulega zmarnotrawieniu na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, począwszy od rolnictwa, przez przemysł spożywczy i handel, a skończywszy na sferze konsumpcji.
W państwach wysoko rozwiniętych właśnie w obszarze konsumpcji marnuje się najwięcej żywności. Między innymi świadczą o tym dane Eurostatu, zgodnie z  którymi każdy mieszkaniec Unii Europejskiej w swoim gospodarstwie domowym marnuje w ciągu roku średnio 76 kg żywności. Marnotrawstwo w gospodarstwach domowych stanowi 42% wszystkich strat żywności, do jakich dochodzi w Unii Europejskiej. Według tego samego źródła w Polsce wielkość marnotrawstwa żywności szacuje się na 9 mln ton rocznie, zaś statystyczny Polak wyrzuca do kosza w swoim domu ok. 54 kg. Wyniki najnowszych badań europejskich z 2016 r. (projekt FUSIONS) wskazują, że przeciętny Europejczyk w  gospodarstwie domowym marnuje nawet 92 kg żywności rocznie.
Powyższe dane odkrywają przerażającą rzeczywistość, zwłaszcza w obliczu występującego na świecie głodu oraz niedożywienia wielu grup społecznych, także w naszym kraju. Zrozumiałe jest więc, że ograniczenie marnotrawstwa żywności to jedno z najważniejszych wyzwań najbliższych lat.

 

15 listopada 2017 r.

Choroba Hashimoto - leczenie i żywienie

IX
(powtórka wykładu z dn. 17 maja 2017 r.)
prelekcję wygłoszą:

dr hab. n. med. Wojciech Bik, prof. CMKP
(Zakład Neuroendokrynologii Klinicznej,
Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie)

dr inż. Danuta Gajewska
(Zakład Dietetyki, SGGW)
SLAJDY

ZAGADNIENIA

Choroba Hashimoto jest chorobą o podłożu autoimmunologicznym, w ostatnich latach coraz częściej diagnozowaną. W tym przypadku układ odpornościowy atakuje tarczycę, błędnie rozpoznając ją jako wroga. Wywołuje to przewlekły stan zapalny tego narządu, co zaburza jego funkcjonowanie.
Choroba Hashimoto zdecydowanie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn i to właśnie na życzenie słuchaczek naszej Wszechnicy temat ten został omówiony w maju bieżącego roku. Jednakże z uwagi na ogromne zainteresowanie wykładem i liczne prośby o jego powtórzenie, realizujemy go ponownie.
Wiemy bowiem, że podczas wizyt u lekarzy endokrynologów, w polskiej rzeczywistości bardzo rzadkich i raczej krótkich, pacjentom trudno jest uzyskać wyczerpujące informacje na temat choroby. W tej sytuacji źródłem wiedzy stają się często fora internetowe. Niestety, oprócz zamieszczonych tam wiadomości rzetelnych, znajdują się również te, które wynikają z przekonań samych pacjentów. Ich zastosowanie może okazać się bardzo ryzykowne. Dotyczy to zmian w dawkowaniu leków, jak również zmian w sposobie żywienia.
Zapraszamy zatem na wykład lekarza endokrynologa i dietetyka, którzy między innymi aomówią następujące zagadnienia:                
1. Tarczyca – budowa i funkcje.
2. Przyczyny, skutki i częstość występowania choroby Hashimoto.
3. Objawy i diagnostyka.
4. Standardy leczenia farmakologicznego i zasady dotyczące przyjmowania leków.
5. Zalecenia żywieniowe oparte na doniesieniach naukowych.
6. Diety alternatywne – korzyści i zagrożenia.

 

18 października 2017 r.

pt. Ryzyko niedoborów pokarmowych w diecie bezglutenowej i bezmlecznej

obraz

prelekcję wygłoszą:

dr inż. Anna Harton dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak

(Zakład Dietetyki, SGGW)

SLAJDY

Zagadnienia

Urozmaicona dieta, skomponowana według zasad prawidłowego żywienia, powinna dostarczyć człowiekowi wszystkich niezbędnych składników pokarmowych. Im bardziej urozmaicona, tym większa pewność właściwej ich podaży. Zdarza się jednak, że spożywanie niektórych składników pożywienia wywołuje nieprawidłowe reakcje organizmu, a ich podłoże jest zróżnicowane. Postawiona diagnoza lekarska określa jednostkę chorobową, co jest podstawą do stosowania odpowiedniej diety eliminacyjnej.
Rezygnacja z niepożądanego składnika oznacza wykluczenie z pożywienia wielu produktów, które go zawierają. Czyniąc to jednak w sposób nieumiejętny, można doprowadzić do powstania niedoborów innych składników odżywczych, również w tych produktach występujących. Szczególnie dotyczy to związków mineralnych i witamin. Przy tym zdrowotne skutki takich niedoborów zazwyczaj nie ujawniają się od razu lecz w okresie późniejszym.
Takie niebezpieczeństwo może również wystąpić przy nieprawidłowo zestawionej diecie bezglutenowej i bezmlecznej, tak ostatnio często stosowanych, zwłaszcza bez diagnozy lekarskiej i konsultacji dietetycznej. Z tego też względu problem ten jest tematem naszego wykładu, a nasi eksperci - dietetycy - omówią poniższe zagadnienia i odpowiedzą na Państwa pytania.                
Diety eliminacyjne - konieczność czy modny sposób żywienia?
1. Dieta bezglutenowa a ryzyko niedoborów pokarmowych:
- porównanie wartości odżywczej produktów z glutenem i produktów bezglutenowych
- rodzaj, skala i skutki niedoborów w żywieniu dzieci i młodzieży
- rodzaj, skala i skutki niedoborów w żywieniu dorosłych.
-jak uniknąć niedoborów pokarmowych w diecie bezglutenowej?
2. Dieta bezmleczna a ryzyko niedoborów pokarmowych:
- produkty mleczne jako źródło składników odżywczych
- rodzaj, skala i skutki niedoborów w żywieniu dzieci i młodzieży
- rodzaj, skala i skutki niedoborów w żywieniu dorosłych.
- czy można uniknąć niedoborów pokarmowych w diecie bezmlecznej?

 

 

Nagłówek
Aktualności

Wszechnica Żywieniowa
Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji

zaprasza na prelekcję pt.
Żywność i żywienie a zdrowie

Dlaczego w masmediach jest tak dużo błędnych informacji ?
18 kwietnia 2018 r. (środa)
godz. 17.15

prelekcję wygłosi:
prof. dr hab. Wojciech Roszkowski
(Katedra Żywienia Człowieka, SGGW)

Plakat